محمد ابراهيم نواب ( بدايع نگار )

48

فيض الدموع شرح زندگانى و شهادت امام حسين ( ع ) ( فارسي )

خواهد بود ، كوشش وسعى بيشترى در آبادي املاك خواهند نمود ومحصول بيشترى بدست خواهند آورد والبتة هر قدر نوكر دولت ثروتمند شود دولت نيز مقتدرتر وتواناتر خواهد شد . براي اطمينان مردم اين كار بايد بموجب « دستخط همايونى » انجام شود . دولت بايد بدوا اعتباري به رعايا بدهد ، تا آنها بتوانند وسائل آبادي املاك را فرآهم سازند وسپس وقتي كار براه افتاد ، ترديدى نيست كه عوايد املاك وخالصجات بيشتر خواهد شد . چه در حال حاضر هر سال در حدود ده هزار خروار إلى سى هزار خروار واز ده هزار تومان إلى سى هزار تومان به رسم تخفيف وكسر عمل قلمداد مىسازند واين مبلغ از كيسهء دولت خارج مىشود . وحال آنكه اگر اين خالصجات در دست مردمى باشد كه حاصل آنها را از خود بدانند ومزاحمت وكشمكش‌هاى عمّال دولت و « تحصيلداران ديواني » را نداشته باشند ، به آبادي وازدياد محصول مىپردازند وبهاى اين خالصجات در نتيجهء دلسوزى صاحبان محصول ، دو برابر خواهد شد . أو بهاى خالصجات را در زمان خود ، دو كرور تومان برآورد مىكند وافزايش آنها را در صورت اجراى پيشنهاد خود به چهار كرور تومان پيش‌بينى مىنمايد . در نتيجهء اين افزايش محصول وآبادي املاك ، منافع ملك افزوده مىشود وتموّل ملك افزايش خواهد يافت . ظاهرا بدايع‌نگار كتابچه‌هاى ديگرى نيز نوشته است . چه ، كتابچهء مداخل ومخارج را كتابچهء پنجم نام مىبرد . واگر تمام آنها در دست بود ، مىتوانستيم به تمام أفكار اقتصادى أو پى ببريم . ولى به آنچه در همين سه كتابچه ذكر شده است ، اگر نظر افكنيم ، أصول أفكار أو را مىتوان بشرح زير خلاصه نمود : 1 . لزوم پيشرفت كشور از نظر اقتصاد . 2 . استخدام كارشناسان خارجي براي آموختن فنون مختلف به مردم كشور .